پيشگفتار تأثير فرهنگ اسلامى در تمدن بشرى فرهنگ متعالى اسلامى و معارف و علوم پردامنه و متنوع وابستهء به آن ، در تمدن جهان و فرهنگ بشرى و تاريخ علم مقامى رفيع و اعتبارى شايسته دارد . اين ادعا ، قولى عام است و جملگى ، از دوست و دشمن برآنند . و هركس كمترين آگاهى و اطلاعى از جوهر دانش و دانشورى دارد و با ابجد علوم و فنون و تاريخ و سير تكاملى آن آشنا باشد ؛ بدان معترف است . اما اين ادعا و اعتراف تنها يك روى قضيه و در حقيقت ماه تمام از پشت سحاب نظاره كردن است و موضوع گفتار ما از اين مقولات تعارف‌گونه بسى مهمتر و والاتر است . اگر بديدهء تحقيق و انصاف بنگريم و حجابهاى تحميلى و مصلحتى را از چهرهء دلپذير حقايق و واقعيات كنار بزنيم و مسائل را از بنياد و اساس موردنظر قرار دهيم و اصالتها را بازيافته با بىنظرى بررسى كنيم ؛ مىبينيم ، نهال برومند علوم و فنون بشرى با دستهاى تواناى مسلمانان در جاىجاى اين كره خاكى غرس گرديده ، در هواى جان‌پرور و صميمى و پرصفاى سرزمينهاى اسلامى پرورده گشته ، جوانه زده و بارور شده است . بزبانى ديگر ، اين درخت برومند و سايه - گستر ريشه در منبع سرشار فرهنگ و معارف اسلامى دارد و تمدن بشرى ازين جهات مديون اسلام و مسلمانان است . « مسلمانان بزرگترين خدمت را بنوع بشر انجام داده‌اند . بزرگترين فيلسوفان ، يعنى فارابى و ابن سينا و بزرگترين رياضيدانها يعنى ابو كامل و ابراهيم بن سنان و بزرگترين جغرافيدان و مؤلف فرهنگنامه ، يعنى مسعودى و هم بزرگترين مورخ يعنى طبرى ، همگى مسلمان بوده‌اند . » 1 آهنگ پرصلابت فلسفه ، تاريخ اديان ، علم النفس ، موسيقى ، رشته‌هاى مختلف پزشكى ، شيمى ، فيزيك ، گياه‌شناسى ، جانورشناسى ، جبر ، هندسه ، نجوم ، تاريخ و جغرافيا از دل گرم و پرتپش سرزمينهاى اسلامى برخاسته و جريان و طنين پر هيبت خويش را تا باقصى نقاط عالم رسانيده است و غرب رنگين فعل و قول ، اين